Golygu Genom CRISPR/Cas9 i Fodelu Amrywiadau Risg o Glefyd Alzheimer gyda Bôn-gelloedd Lluosrym Isogenig (iPSCs)

Pecyn Gwaith 4.3

Yn y pecyn gwaith yma ein nod yw cyfuno iPSC a thechnoleg golygu genom i ddatblygu ein dealltwriaeth o eneteg a phathogenesis clefyd Alzheimer (AD). Byddwn yn defnyddio iPSCs sy'n deillio o glaf i fodelu amrywiadau achosol hysbys mewn AD (er enghraifft rs59335482 mewn BIN1 a rs75932628 mewn TREM2).

Gan ddefnyddio’r dechnoleg CRISPR/Cas9 ddiweddaraf, byddwn yn cyflwyno addasiadau manwl i enom ein  iPSCs sy'n deillio o glaf. Bydd yr addasiadau yma yn ‘cywiro’ alelau risg tybiedig sy’n bresennol yn llinell y claf AD drwy eu hamnewid gydag alelau teip gwyllt. Wedi golygu'r genom, byddwn yn gwahaniaethu’r llinellau iPSC sydd wedi eu haddasu a'r rhai na chafodd eu haddasu yn deipiau celloedd clefyd-berthnasol, megis niwronau cortigol, microglia a lewcocytau perifferol. Yn deillio o’r un claf, bydd gan y celloedd yma gefndir genetig unfath, a’r unig wahaniaeth fydd presenoldeb neu absenoldeb alel risg penodol. Bydd y modelau pwerus yma yn caniatáu inni bennu traweffaith amrywiadau risg ar AD mewn modd hynod reoledig.

Allbynnau’r pecyn gwaith yma fydd creu modelau isogenig o afiechyd dynol sy'n deillio o gleifion drwy:

  • Olygu genom yr iPSCs sy’n deillio o gleifion i greu llinellau cell isogenig
  • Gwahaniaethu’r iPSCs yn deipiau celloedd clefyd-berthnasol megis niwronau cortigol, microglia a leucocytau perifferol. 

Ymysg y genynnau risg sydd i’w harchwilio mae BIN1, TREM2, PICALM a CD2AP.

Manylion Arweinydd y Pecyn Gwaith

Prof Julie Williams - Cardiff University